Còn trẻ, ta thiếu gì?


Bữa nay được nghe chia sẻ về khởi nghiệp từ một người từng trải, mình khá ngấm về chuyện chọn “đồng chí” trong team trước khi bắt đầu. Giống như triết lí “Trước khi xác định con thuyền đi đâu thì chọn được đúng người lên thuyền là điều kiện tiên quyết”. Hay đối với người trẻ và những lựa chọn quan trọng trong đời, thì chọn bạn, chọn thầy, chọn người yêu, bạn đời vẫn là một lẽ cực kì quan trọng. Ngẫm về con người, đặc biệt là người trẻ, tự nhiên mình nghĩ nhiều về câu hỏi, vậy còn trẻ ta thiếu gì?

Gần đây, mình hay được nghe về thông điệp nhiều bạn sinh viên tốt nghiệp ra trường để bắt đầu gia nhập vào thống kê “Hội những người tốt nghiệp đại học và thất nghiệp“. Một sự thật không thể phủ nhận là những gì dạy tại đại học là không đủ để làm nên một tài năng. Cái bằng chỉ giúp thỏa mãn cho an tâm về một “định kiến” của xã hội một thời đó là “Cầm vàng còn sợ vàng rơi – Cầm bằng tốt nghiệp đời đời ấm no”, chứ không thể phủ nhận được thực tại người trẻ đám đông năng lực thấp ngay cả khi cầm bằng trên tay. Vậy sản phẩm của nền giáo dục ấy có những gì bị thiếu?

Thời buổi hiện tại, giới trẻ ít người phải vượt khó, cái khó lớn hơn đó là phải vượt sướng, tức vượt qua cám dỗ của một cuộc sống hiện đại, vượt qua sức ỳ của một người trẻ, và khó khăn lớn nhất là phải vượt qua “bệnh ngồi” trong tư tưởng. Ở đây bệnh ngồi có nhiều biểu hiện, chẳng hạn “ngồi trên nóc tủ” ảo tưởng về năng lực cá nhân, ngồi trong nhà tù của tư duy khi nghèo nàn về ý chí, dễ dàng bỏ cuộc, và đặc biệt là thiếu khả năng bắt kịp thời đại cũng như trải nghiệm thực tiễn trong cuộc đời.

Lấy một vài câu chuyện để làm điểm suy ngẫm.

Có những bạn sinh viên, mỗi lần sinh nhật bạn bè, hoặc đi chơi bời, là phải hết mình vì nhau. Các bạn đi ăn uống, no nê, say sưa sau đó phải đi tiếp “ca 2” như đi hát hò, rồi thậm chí phải “ca 3”, “ca 4” cà phê, cà pháo,… mỗi lần ít cũng mấy trăm ngàn. Chưa kể đủ khoản chi tiêu, chơi bời, mua sắm. Trong khi lẽ ra, bài học làm giàu vỡ lòng là phải tiết kiệm càng sớm càng tốt, và ngay từ khi càng trẻ càng tốt. Nếu mình nhớ không nhầm, gần đây báo chí có viết về cổ phiếu của Vinamilk, sau 13 năm tăng từ 70tr lên 493tr, tức gấp hơn 70 lần. Giả sử khi bạn 20 tuổi, những tiền chơi bời ấy, bạn học cách tiết kiệm và đầu tư vào một công ti tốt, thì khi 40 tuổi, khoảng 20 năm sau, không bao giờ có chuyện bạn nghèo. Tại sao cứ phải chạy theo đám đông mà không thể nói KHÔNG trước những chuyến đi chơi như vậy?

Có những bạn trẻ yêu nhau, không hiểu vì sao những ngày như 14-2, 8-3, sinh nhật là phải thật hoành tráng, tặng quà, tặng hoa, đi chơi. Trong khi những ngày đó, giá hoa đắt gấp hàng chục lần, các khu vui chơi đều đông nghịt, vui vẻ gì đâu. Yêu đâu có nghĩa là chi tiêu và vì nhau một cách không thông minh như vậy? Trong khi có những trường ở Mỹ, ngay từ khi bước chân vào sinh viên, họ được dạy về lập một quỹ tài chính tiết kiệm với một mục đích duy nhất là để nuôi con sau này. Sự khác biệt nằm ở trong cách tư duy ngay cả những việc nhỏ nhất.

Có một đôi vợ chồng, trong một thời điểm khó khăn tài chính, họ đã quyết định cùng chung sống trong một chiếc xe ô tô suốt 5 năm liền. Đi ngược lại với lựa chọn đám đông, trong 5 năm đó, họ tiết kiệm được vô số tiền điện nước, tiền gas, các khoản chi phí như thuê nhà định kì,… Và sau 5 năm ấy, anh chồng trở thành quản lí một bộ phận sản xuất sản phẩm của Google, cũng như việc vì tiết kiệm 80% tiền lương, họ đủ tiền để mua một căn nhà trị giá $530,000 và từ đó tiếp tục đầu tư gia tăng giá trị. Người lớn ai cũng dạy phải “An cư thì mới được lập nghiệp” nhưng ít người dạy phải bỏ bớt sĩ diện cá nhân, dám lùi 1 bước, chấp nhận sống vất vả khoảng vài năm nhưng tiết kiệm đến 80% thu nhập để độc lập tài chính sau này.

Chung quy lại, có nhiều nguyên nhân dẫn đến những cái thiếu, cái sai (sai mà không nghĩ mình sai), tâm lí đám đông bầy đàn trong lối tư duy ấy. Nhưng phần nhiều là do việc rèn luyện chính mình, bởi “tài năng là do để tâm mà có“. Bên cạnh đó, một phần lỗi không nhỏ là do sự ảnh hưởng bởi môi trường xung quanh và những người bạn, người thầy họ được gặp.

Cho nên vì lẽ đó, ngay từ khi còn trẻ, hãy học cách LỰA CHỌN. Lựa chọn điều để học, lựa chọn người để cùng đồng hành, lựa chọn thầy để tầm sư học đạo, nhưng quan trọng nhất là lựa chọn tự mình nỗ lực để bù đắp lấy những gì mà ngày trẻ, ta còn thiếu.

Facebook Comments

Đỗ Việt Cường

Đỗ Việt Cường

“Những gì bạn làm được cho bản thân, sẽ ra đi cùng bạn. Những gì bạn để lại cho đời, sẽ ở lại mãi mãi”

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *