Tôi biết khi mình viết về những chủ đề như này sẽ ít được người quan tâm. Bản thân tôi nghĩ chưa bao giờ mình coi facebook là một công cụ để tôi marketing hay câu like, câu views. Cho nên tôi cũng không quan tâm lắm chuyện người ta thích hay người ta ghét những gì tôi viết trên facebook. Nhiều khi tôi rất thích sống một cuộc sống không ồn ào, thích sự yên lặng và âm thầm. Nhưng có những khi, luôn có một động lực gì đó thôi thúc tôi tiếp tục nhiệt huyết với những gì mình đang làm.

Khép lại khóa học Hạnh Phúc Để Thành Công, khóa học được coi là đỉnh cao nhất của TGM. Một khóa học mà lần này, chúng tôi có quá nhiều cảm xúc. Nếu như khóa học gần đây nhất diễn ra cách đây gần 5 tháng trước, đội ngũ chúng tôi đang phải trải qua một cuộc “thay máu” khá dữ dội, ai ai cũng mệt mỏi vì những thị phi thì lần này, điều khiến chúng tôi có nhiều cảm xúc là bởi vì chúng tôi đã trở lại và lợi hại hơn nhiều.

Khóa học lần này, chúng tôi có một trải nghiệm mà ở đó các học viên, những người đến với TGM, họ có cơ hội mở lòng chia sẻ những điều không phải lúc nào cũng có thể nói ra. Họ kể những câu chuyện đại loại như thể em biết đến TGM từ rất lâu rồi, nhưng sau 5-6 năm sau mới có dịp quay trở lại. Nhờ cuốn sách Tôi Tài Giỏi mà anh Khoa đã thay đổi cuộc đời em, hay nhờ các khóa học của TGM mà cuộc đời em đã sang những trang khác. Có một lần, một khách hàng của TGM nói với tôi, em đọc được cuốn Trên Cả Giàu Có khi ở trong tù, đó là cuốn sách mà anh trai em gửi cho em, nhờ nó mà cuộc đời em thay đổi, em thấy mình đã quá lãng phí thời gian.

Hay chính bản thân tôi, mặc dù còn trẻ và va đập cuộc đời chưa nhiều, nhưng có lẽ số tôi gặp phải nhiều sóng gió, dính không ít thị phi nên cũng không ít nhiều gặp phải những người không ưa mình. Nhiều lúc, tôi cũng muốn dẹp facebook, không muốn người khác biết đến đời tư, tâm tư, tình cảm, suy nghĩ, cảm xúc của mình để họ bớt phán xét. Nhiều lúc, tôi cũng mất niềm tin ở con người. Nhưng rồi, không ít lần tôi đọc được những tin nhắn đại loại như “anh tiếp tục viết đi nhé, em luôn follow anh”.

Hóa ra, chúng tôi nhận ra một điều rằng con người chúng ta, thị phi là thứ không tránh được ở cuộc đời. Sẽ luôn có người yêu, kẻ ghét chúng ta, cho dù chúng ta làm gì. Thế nhưng, có những việc tốt chúng ta làm, có khi giúp ích cho người khác, thậm chí thay đổi cả cuộc đời của người khác. Nhưng vấn đề nằm ở chỗ, không phải lúc nào người ta cũng có cơ hội và cảm xúc để nói với ta rằng họ đã vì chúng ta mà thay đổi. Nhưng có thể vì họ không nói mà chúng ta vô tình không tiếp tục làm những điều tốt ấy nữa. Vậy nên, thị phi là việc của thị phi, còn làm những gì đáng làm thì bạn cứ làm.

Giữa một cuộc đời thị phi, chúng ta cần những người đồng đội thực sự để mình tin tưởng.

Gần đây, tôi đọc một nghiên cứu khá thú vị và sâu sắc. Nghiên cứu chỉ ra rằng, khi so sánh các công ty mà đội ngũ có lòng tin cao (high-trust) so với tập thể có lòng tin thấp (low-trust) thì sự khác biệt khá sốc như sau: tỉ lệ stress thấp hơn 74%, năng lượng trong công việc cao hơn 106%, năng suất lao động cao hơn 50%, số ngày nhân viên nghỉ ốm thấp hơn 13%, tỉ lệ cam kết gắn bó cao hơn 76%, tỉ lệ hài lòng với cuộc sống của họ cao hơn 29% và tỉ lệ nghỉ việc thấp hơn 40%. (https://hbr.org/2017/01/the-neuroscience-of-trust).

Điều này cũng không có gì bất ngờ. Khi làm việc cạnh một người bạn không tin tưởng, hoặc cảm thấy không an toàn, bạn luôn luôn phải đề phòng. Ngược lại, khi ở bên cạnh một người bạn tin hoàn toàn, bạn dám là chính mình, ngay cả con người tốt đẹp và có những điểm còn hạn chế. Như vậy, cuộc sống này, chúng ta cần những người thực sự tin tưởng mình và làm cho mình thực sự tin tưởng. Thế nhưng, nghịch lý nằm ở chỗ, chọn bạn để chơi và chọn đồng nghiệp để làm việc cùng lại không liên quan đến nhau cho lắm. Có những người, để chơi thì cực kì dễ chịu, thoải mái, nhưng lại không thể làm việc cùng được với nhau.

Làm thế nào để tìm ra được những người mình thật sự tin tưởng?

Gian nan thử sức, lửa thử vàng. Trong một xã hội “thượng vàng hạ cám”, một xã hội mà ở ngoài kia, có quá nhiều người tạo dựng được vỏ bọc rất đẹp thì chúng ta rất dễ bị đánh lừa bởi first-impression (ấn tượng đầu). Giống như một rừng cây, lúc bình thường cây nào cũng xanh, cũng tốt. Chỉ có những cơn bão mới giúp chúng ta biết được cây nào là cây mạnh mẽ nhất, bám trụ tốt nhất. Con người cũng vậy, lúc đi chơi thì ai cũng ga lăng, hài hước, chu đáo, xinh đẹp; chỉ có những lúc gian nan, thử thách trong công việc mới kiểm chứng được ai là người nỗ lực, ai là người kiên cường. Ai là bạn và ai chỉ là “bè”.

Xem Tam Quốc, gần đây tôi rất ấn tượng về nhân vật Tào Tháo. Khi Tào Tháo đại bại trận Xích Bích, dẫn hơn 83 vạn quân đi (một số tài liệu nói là 70 vạn quân) và thua trận trở về. Trên đường rút lui, rất nhiều binh lính bỏ chạy. Các tướng sĩ trung thành nhất định giết chết những kẻ phản bội, Tào Tháo bình thản giơ tay gạt lại. “Quân mất hết nhuệ khí, có giữ lại cũng vô dụng. Cứ để chúng đi đi”. Thế rồi, chỉ với 27 người còn sót lại, Tào Tháo đã xây dựng lại một đế chế hùng mạnh. Đúng! Quân mất hết nhuệ khí, giữ lại cũng vô ích. Tôi chợt nhớ đến năm 2017, lúc mà TGM chúng tôi khó khăn nhất, lúc dầu sôi lửa bỏng, có những người rời TGM ra đi, có những người như là người dưng. Đúng! Người ta đã không còn nhuệ khí, không còn tin tưởng, không còn trân trọng mình thì có giữ lại cũng như không. Cho nên, hãy cứ để họ đi, chẳng việc gì phải bận tâm hay trách họ. Họ vẫn là người tốt, chỉ là họ và mình không còn đủ duyên. Cuối cùng, vẫn luôn có những người ở lại. Cũng trong Tam Quốc, trong dàn ngũ hổ tướng của quân Thục, ai cũng tài nhiều tật lớn. Có lẽ, người ít tật nhất theo tôi là Thường Sơn Triệu Tử Long. Tôi vẫn ấn tượng cảnh Triệu Tử Long một mình quay lại chống quân Tào để cứu Chúa (A Đẩu con Lưu Bị). Người làm tướng, lúc dầu sôi lửa bỏng, thay vì khiếp sợ hay bỏ chạy, thì phải dũng mãnh nơi sa trường. Người làm tướng, ngay cả khi anh em bỏ chạy hết rồi thì mình vẫn phải tiếp tục chiến đấu. Người làm tướng, phải bình thản trước sóng gió, nếu có sợ hãi thì phải là người cuối cùng sợ hãi. Người làm tướng, phải dám đặt quyền lợi anh em lên trên quyền lợi của chính mình. Cho dù chuyện gì xảy ra, thì cũng không hổ thẹn.

Hãy là một người đủ mạnh mẽ đáng để người khác tin tưởng

Bản thân tôi cảm thấy may mắn khi mình có thời gian (chính là hiện tại) ở trong một team có những người đồng đội sống không sợ hãi, nhất là những lúc khó khăn. Cá nhân tôi, mặc dù biết mình còn trẻ, con non nớt kinh nghiệm và thông thường người trẻ thì hay ngông. Nhưng trong công việc, tôi chưa bao giờ cảm thấy sợ hãi đối thủ. Có lẽ vì tính cách quyết liệt trong những gì mình làm của tôi nên nhiều khi, có những người (đặc biệt là đối thủ) có thể không thích tôi. Tôi cũng ở trong một team mà anh em chúng tôi đều là những thằng không dễ dàng bỏ cuộc. Tôi may mắn vì thuyền trưởng trong team tôi cũng là một người “không bao giờ sợ “bố con” thằng nào”.

Chúng tôi thích Jack Welch (cựu CEO của General Electric), hay nói chính xác hơn là ngưỡng mộ, ngưỡng mộ cái cách mà ông ta dẫn dắt GE từ 20 tỷ đô trở thành công ty giá trị 800 tỷ đô. Từ 20 tỷ lên 80 tỷ nghe bình thường, nhưng đổi sang tiền Việt thì nó là khoảng 460.000 tỷ đồng lên 18.400.000 tỷ đồng. Và nếu bạn biết thời điểm hoàng kim đó, GE có giá trị còn lớn hơn cả hoàng kim của Apple thì bạn sẽ biết GE khủng khiếp như nào. Hôm qua, trong lúc ngồi trên máy bay trở về Hà Nội, do là một khóa học nhiều năng lượng tích cực nên mặc dù khóa học này rất mệt về thể lực, nhưng tôi vẫn còn rất nhiều sức. Vì thế, trong lúc rảnh rỗi tôi lôi sách ra đọc, vô tình đọc đúng câu chuyện Jack Welch viết về chương tạo dựng sự nghiệp trong cuốn Winning. Bí quyết để thành công là làm vượt mong đợi và đừng bao giờ sợ hãi. Jack Welch kể câu chuyện về John, một người được giao trọng trách cho một mảng kinh doanh với kì vọng doanh số phải đạt được 100 triệu đô, và tăng trưởng từ 8- 10%. Không cách nào có thể làm được điều đó. Và cuối cùng, John không thực hiện được mục tiêu này, thay vào đó doanh số mảng kinh doanh đó lên tới 700 triệu đô. Và như John nói, bí quyết đó là sự lì lợm, kiên định đến cùng không sợ hãi (“It was just persistence, I guess”, he said”). John đã đưa mảng GE Transportation từ vị trí thứ 6 lên vị trí thứ 2 trong thị trường. Theo cái cách mà văn hóa của GE đó là, khi một công ty con của GE được tạo ra, bạn ở vị trí No2 hoặc No1 hoặc là dẹp.

TGM có 6 văn hóa,  một trong số đó là “Mãi mãi một start-up”. Cho đến bây giờ, tôi mới phần nào cảm nhận được tinh thần này. Chúng tôi tạo ra những cái mới, biết là thử thách, biết là khó khăn nhưng chúng tôi lại luôn đương đầu và luôn kiếm tìm những người đồng đội đủ chất, đủ mạnh mẽ (strong) để chinh phục những cái mới. Và có lẽ, giống như tinh thần của GE, làm những cái mới đó, chúng tôi quyết tâm hoặc là No 2 hoặc là No 1 hoặc là dẹp. Ngay cả khi có những thứ được mọi người nói là No 1, chúng tôi vẫn nỗ lực hoàn thiện hơn bởi tinh thần “luôn coi mình chỉ là số 2” để tiếp tục phấn đấu. Để làm được như vậy, thì trong team buộc phải có những người mạnh mẽ và sống không sợ hãi. Trong một tổ chức nơi mà rất nhiều người quyết liệt đi lên, sẽ không có chỗ cho những kẻ yếu đuối hoặc thiếu nỗ lực.

Bản thân tôi chưa thấy mình là một người thực sự strong, và trong quá trình làm việc tôi cũng gặp được một số đồng đội cũng không hề strong, thậm chí còn hơi chút yếu đuối bên ngoài. Nhưng tôi thấy rất rõ một điều, khi đương đầu những sóng gió, sợ thì họ vẫn sợ, nhưng làm thì vẫn cứ dám làm. Thậm chí, tôi còn thấy rất rõ từng có những lần bản thân tôi một điều gì đó là thử thách, sóng gió nhưng họ vẫn dám làm bởi vì nguyên tắc “Anh bảo em làm thì em cứ làm thôi ạ”. Tương tự như vậy, tinh thần của tôi trong công việc, lời của lãnh đạo là “thánh chỉ”, cứ làm theo đi, rồi suy ngẫm và giải thích sau. Có nhiều người tưởng như vậy hơi cực đoan, nhưng khi bạn chưa là một người đủ giỏi, thời gian bạn tranh luận với lãnh đạo, bạn sẽ mất rất nhiều thời gian lãng phí của lãnh đạo để đi giải quyết những chuyện không đâu, trong khi “follow the leader” đủ lâu, có những chuyện bạn sẽ hiểu được vì sao người lãnh đạo lại quyết định như vậy. (Dĩ nhiên, với điều kiện lãnh đạo phải có đủ tâm, tầm, tài).

Mấy ngày gần đây, khép lại 1 tháng sau Tết của team, bản thân team ai cũng thấy đầy năng lượng và vui mừng vì những thành quả đầu năm, như một điềm báo cho một năm cất cánh. Về mặt logic, không có gì khó hiểu lắm. Giống như các tướng lĩnh sau những trận đánh đầy thương tích, sau thời gian bình phục, dĩ nhiên họ sẽ quay trở lại và lợi hại hơn xưa. Thời gian qua, tôi biết ơn vì những người đồng đội, những người anh, người chị, người em trong team, mặc dù “thương tích” tinh thần sau quãng thời gian vẫn còn nhưng vẫn không bao giờ bỏ cuộc. Bên cạnh đó, tôi cũng biết ơn thuyền trưởng vẫn luôn mạnh mẽ để tôi luôn vững tin và đi theo. Kì thực, tôi viết một bài vừa chung chung, mà vừa riêng tư như này, chính là lời yêu thương dành cho những người đồng đội đáng để mình tin tưởng và những người đã đồng hành cùng mình trong quãng thời gian qua.

Hy vọng, quãng thời gian tới trong team sẽ có thêm những nhân tố mới, cũng trẻ, cũng nhiệt huyết, và hơn hết cũng đủ mạnh mẽ để dám sống một cuộc đời không sợ hãi.